Brüssel-Bakı sazişi niyə imzalanmadı? - Təhlil

23:03 14-05-2019 | icon 65 | Geopolitika
Brüssel-Bakı sazişi niyə imzalanmadı? - Təhlil

İlk başda Şərq Tərəfdaşlığı proqramının təşəbbüskarı olan Polşa və İsveç keçmiş SSRİ respublikalarının Arvopa ilə daha sıx inteqrasiyasını və Rusiyanın təsirindən uzaq durmasını qarşılarına məqsəd qoymuşdular.

 

Versus.Az xəbər verir ki, bu sözlər “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin Brüsseldə keçirilən Şərq Tərəfdaşlığı proqramının 10 illiyi ilə bağlı yubiley toplantısı barədə təhlilində əksini tapıb. Təhlildə 10 ildə Şərq Tərəfdaşlığı proqramının fərqli formatlara keçdiyi bildirilib:

“Avropa İttifaqı (Aİ) bəzi dövlətlərlə assosiativ sazişlər imzaladı (bu saziş Ukraynada “Maydan” hadisələrinə səbəb oldu ki, nəticədə Rusiya Krımı ilhaq etdi, Donbasda separatçı bölgə yarandı), digərləri, o cümlədən Azərbaycanla fərqli saziş üzərində çalışmalar başladı. Çünki, Azərbaycan o biri dövlətlərdən fərqli olaraq həm də Avopanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamağa başladı”.

Mərkəzin təhlilində Aİ ölkələrinin və Şərq Tərəfdaşlığı təşəbbüsünün 10 illiyinə həsr edilmiş yekun bəyannamədə tərəfdaş ölkələrin ərazi bütövlüklərinin vurğulanmamasının Azərbaycanın maraqlarına uyğun olmadığı qeyd edilib:

“Birincisi, ərazi bütövlüyü prinsipi Avropa dövlətləri üçün başlıca prinsiplərdən sayılır. Məsələn, Avropa Parlamenti bu illər ərzində tərəfdaş ölkələrin, o cümlədən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü vurğulayan qətnamələr qəbul edib. Demək, Avropa Komissarlığı ən azı Avropa Parlamentinin qətnamələrinə uyğun bəyannamə hazırlamalı idi. Bunun nəticəsində Azərbaycan nümayəndə heyəti sənədi imzalamaqdan imtina etdi. Etiraza baxmayaraq, bəyannamənin mətni dəyişdirilməyib və əvəzində statusunu aşağı salmağa qərar veriblər. Belə ki, bəyannaməni nazirlər yox, təkcə Aİ-nin xarici və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Federiko Moqerini imzalayıb.

İkincisi, Avropa Komissiyasının prezidenti Jan-Klod Yunker

Şərq Tərəfdaşlığı proqramının 10 illiyinə həsr olunmuş yüksək səviyyəli konfransın açılışında özü deyib ki, dondurulmuş münaqişələrin həlli Avropa üçün prioritet məsələlərdəndir. Demək, əvvəlcədən bəyannamə ilə tanış olan Yunkerin öz prinsiplərini əsas tutaraq ərazi bütövlüyü bəndinə lazımınca diqqət yetirməli idi. Ərazi bütövlüyü prinsipi vurğulanmadan Yunkerin dediyi kimi “Avropanın sülh içində olması mühümdür” yanaşmasının reallaşması mümkün deyil.

Üçüncüsü, Gürcüstan və Ukraynanın mövqeyi maraq doğurur. Gələn xəbərlərə görə, bu iki ölkənin nümayəndə heyəti ərazi bütövlüyünün bəyannaməyə salınmasında Azərbaycan nümayəndə heyəti qədər israrlı olmayıb. Ukrayna və Gürcüstan bəyannamədə Şərq Tərəfdaşlığının əvvəlki sənədlərinə istinad göndərilməsini kafi hesab ediblər. Onları əsas narahat edən məsələ sənəddə Brüssel tərəfindən Şərq Tərəfaşlığına daxil olan “ayrı-ayrı ölkələrin” Avropa İttifaqına üzvlük səylərinin tanınmaması olub. Açıq demək lazımdır ki, bu bənd də Azərbaycanı az narahat edir. Çünki, Gürcüstan və Ukraynadan fərqli olaraq, Azərbaycan Avropa İttifaqına üzvlüyü qarşısına məqsəd qoymayıb.

Dördüncüsü, Rumınya hazırda Aİ-yə rəhbərliyi həyata keçirir. Azərbaycanın Avropa ölkələri arasında stateji tərəfdaşlıq qurduğu ölkələrdən biri də Rumınyadır. İki ölkə arasında strateji saziş imzalanıb. Bu baxımdan Rumınyanın bəyannamənin mətninə təsir imkanı olduğu halda ərazi bütövlüyü məsələsinə həssas yanaşmaması sual doğurur.

Əlbəttə, ərazi bütövlüyü ilə bağlı bəyannamələrin, bəndlərin qəbulu bizim üçün vacibdir, ancaq həmin bəndi vurğulayan qətnamələr belə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini sürətləndirmir. Yəni bu məsələni faciəyə də çevirməyə ehtiyac yoxdur”.

Mərkəzin hesabatında bu hadisəyə baxmayaraq, Azərbaycanla Aİ arasındakı münasibətlərdə gərginlik gözlənilmədiyi bildirilib:

“Azərbaycan rəsmilərinin də söylədikləri kimi, Aİ ölkələri Azərbaycanın əsas tərəfdaşları arasında yer alıb. Azərbaycanın ticarət apardığı ölkələr sırasında da Avropa dövlətləri ilk sıralarda qərar tutublar. Tikintisi başa çatmaqda olan TAP boru xətti ilə daşınacaq qazımızın da son ünvanı Avropadır.

Brüssel görüşü ilə bağlı ərazi bütövlüyü bəndi müzakirə predmetinə çevrilsə də, aylardır əsas mövzu Aİ-Azərbaycan arasında strateji sazişin imzalanmasıdır. Ancaq narahat olmağa dəyməz. Saziş üzərində son tamamlama çalışmaları gedir və Şərq Tərəfdaşlığı proqramı bəyannaməsindən fərqli olaraq sazişdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü vurğulanacaq”.

 

Versus.Az

Xəbər lenti

 Eks deputatlığa namizəd Qubanın rəsmilərinə, millət vəkilinə səsləndi

Əlabbas Məhərrəmli: "Dağlı kəndinin əhalisinə də səslənirəm: qarşıdan bələdiyyə seçkiləri gəlir, vəziyyətinizə baxın və sizi uzun illər susuzlugdan xilas edə bilməyən, bələdiyyənin indiki rəhbərliyinə, üzvlərinə bir nəfər kimi yox deyin"

Güzgüləri sındırmaqla eyiblər yox olmur...

 Media tarixinin ən unikal və kuryoz olayları

"Çinin bu ədalətli mövqeyi bizim tərəfimizdən təqdir edilir və qiymətləndirilir"

"Bu, iqtisadi terrorizmdir" - Zərif

Gürcüstanın parlament komitəsində Keşikçidağla bağlı qapalı dinləmənin keçirilməsi tələb olunur

“Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həlli yoxdur"

Dünya tarixinə damğa vuran ilk türk hökmdar qadın Tomrisin həyatı filmə çevrilib – VİDEO

Qarabağ Komitəsi BŞİH ilə razılaşmadı

Beynəlxalq olimpiada mükafatçısı: “Qəbul imtahanında iştirak etmədim, çünki...”

“Jurnalistika” ixtisasına qəbul olmaq istəyənlərin nəzərinə - Qeydiyyat başlayır

Hazırda həkim işləyənlər rezidenturaya ərizə verə bilərlər?

Azərbaycan milli mətbuatının 144 yaşı tamam olur

Qəbul imtahanlarında ümumilikdə bu qədər abituriyent qovulub - RƏSMİ

 "I ƏKİNÇİ KUBOKU" mini futbol turniri başa çatıb

Türkiyədə daşınmaz əmlak alan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı artıb

İrəli
InvestAZ

Ən çox oxunan xəbərlər

İqbal Ağazadə hökumətə səsləndi-VİDEO

“Belə mətbuatın nəyini təbrik edəsən?” - MÜSAHİBƏ

Leyla Yunus Elçibəyi KQB agenti adlandırdı

713-cü batalyonun döyüşçüləri Şəhidlər Xiyabanında olub

DGKA rəisi abituriyentlər və valideynlərlə görüşdü

Bu xəstəliyin ilkin mərhələsində həkimə müraciət mütləqdir

“Azərbaycan mətbuatının ictimai fikrə təsir yükü var” - MÜSAHİBƏ

İnanılmaz: dənizdə boğulub "ölən" gənc ayıldı

Xarici diplomat AXH-nin ofisinə polis basqısı ilə maraqlanıb

Sosial şəbəkədə “qocalıq” trendi: Əyləncəli görünən təhlükələr

İqbal Ağazadədən Keçikçidağ hadisəsi ilə bağlı sərt mövqe

Əl quruması - iflici nədir və müalicəsi varmı? /FOTO-VİDEO/

Azərbaycanın Keçişçidağ qalmaqalı və sərinləşən münasibətlər

ALDP Keçikçidağ ilə bağlı bəyanat verdi

Polis leytenantı özünü güllələdi