Yuxu pozuntusu - barışmalı, yoxsa mübarizə aparmalı

11:23 29-08-2019 | icon 145 | Sağlamlıq
Yuxu pozuntusu - barışmalı, yoxsa mübarizə aparmalı

Hər bir kəs həyatının müəyyən dövründə yuxu pozuntusu ilə üzləşir. Yuxu pozuntusunun ümumi əhali arasında 6-30 % olaraq yayılması müəyyənləşdirilmişdir. Yuxu pozuntusu (insomniya) elə bir haldır ki, insanın yuxuya getməsi, ümumi yuxu saatı və ya erkən səhər saatlarında oyanması ilə əlaqədar problemlər yaranır. Yuxu pozuntusu mənşəyinə, yaranma səbəblərinə, davamlılığına görə fərqlənir, hətta insanın yaşına görə müxtəlif şəkildə rast gəlinir.

Versus.Az təqdim edir.

Yuxu pozuntuzu növləri.

Kəskin yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusu stres nəticəsində meydana çıxır, narahat yuxunun əmələ gəlməsinə səbəb olur, qısamüddətli yuxu pozuntusu da adlanır.

Uşaqlıq dövrü davranışı ilə əlaqədar yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusu uşaqlıq dövründə meydana çıxır, uşağın yalnız valideyn və ya qulluq edən şəxslə yatması ilə bağlıdır.  

İdiopatik yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusunun səbəbi məlum deyildir.

Dərman və digər maddələrin qəbulu ilə əlaqəli meydana çıxan yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusu dərman vasitələri, kofein, alkoqol və s. maddələrin qəbulu ilə əlaqədardı.

Xəstəliklə əlaqəli meydana çıxan yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusu onun gedişatı və ağırlıq dərəcəsini müəyyənləşdirən psixi pozuntunun əlaməti kimi meydana çıxır.

Paradoksal yuxu pozuntusu. Bu yuxu pozuntusu zamanı xəstə ağır yuxusuzluqdan əziyyət çəkdiyini bildirsə də, onda ciddi pozğunluqlar aşkar etmək olmur. 

Psixofizioloji yuxu pozuntusu. Bu halda insanlar yuxu barədə həddən artıq narahatlıq keçirirlər, nəticədə, yuxusuzluq problemi güclənmiş olur.

Yuxu pozuntusunun ağırlaşmaları. Yuxusuzluq halı içki aludəçiliyinə, dərmandan asılılığa gətirib çıxara bilər. Yuxusuzluqdan əziyyət çəkən insanlarda psixi pozuntu sağlam insanlara nəzərən 2,5 dəfə çox rast gəlinir, depressiv pozuntunun inkişafı riski isə 4 dəfə artmış olur. Bundan başqa, yuxu pozuntusu hipertoniya xəstəliyinin, mədə-bağırsaq traktı, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin ağırlaşmasına səbəb olur. Hazırda yuxusuzluq probleminin insan ömrünə təsiri barədə kifayət qədər sübutlar vardır. Tədqiqatlarla müəyyən olunub ki, yuxu saatının 4,5 saatdan az olması insan ömrünü 15% azaldır.

Yuxu pozuntusunun müalicəsi. Yuxu pozuntusunun müalicəsi öncə əsas səbəbi aradan qaldırmaqla başlayır: dərman qəbulu, içki aludəçiliyi, kofein, nikotindən çox istifadə, depressiv pozuntu, daxili orqanlarla əlaqəli xəstəliklər (qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, ürək çatışmazlığı və s.). Yuxunun ümumi gigiyenasına yuxu rejiminin normallaşdırılması (eyni saatlarda yatmalı, səhər durmağa çalışmalı,  gündüz yatmamalı), səhər və gündüz edilməli  mütəmadi  idman məşğələləri (axşam yatmazdan qabaq bunu etmək olmaz), qidalanma rejiminin formalaşdırılması (yatmağa 3-4 saat qalmış yemək olmaz) daxildir. Günün ikinci yarısı qəhvə, çay içmək, alkoqollu içki qəbulu məsləhət görülmür, tütün istifadəsindən imtina edilməlidir. Önəmli olan yuxunun baş verəcəyi yerdir. Yataq, yastıq  rahat olmalı, yataq otağında işıq olmamalıdır, təmiz saxlanılmalıdır, otağın havası tez-tez dəyişdirilməlidir. Bəzən yuxunu asanlaşdıran rituallar (isti vanna qəbulu, yatmazdan qabaq gəzinti) xeyirli olur. Yuxugətirici preparatların istifadə olunması əsasən kəskin yuxu pozuntuları zamanı məsləhət görülür.

Materialda əks olunmuş məlumatlar müxtəlif qaynaqlardan, o cümlədən elmi-populyar məqalələr, internet materialları, rəsmi hesabatlar və s. əldə olunmuş, ümumiləşdirilmiş, tərcümə edilmiş və sistemləşdirilmişdir. Materiallardan istifadə olunduqda www.aptekonline.az saytına istinad olunma mütləqdir.

 

Versus.Az

Xəbər lenti

Gəncədə şəhidimizin dəfn mərasimi keçirilir - FOTO - VİDEO - YENİLƏNİR

Seymur .Ələsgərov Gəncə şəhər Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunacaq

“Dövlət başçısı İlham Əliyevin müdaxiləsi, iradə və qətiyyəti olmasaydı…

 Qalib namizədlər  fəaliyyət planlarını açıqladı

REAL-ın mitinqinə partiya sədrindən sərt reaksiya

Qəbul imtahanının ikinci mərhələsi üzrə sınaq imtahanları
 

“Milyon da təklif etsələr, toyda aparıcılıq etmərəm”

İlk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrinin şagirdləri üçün buraxılış imtahanı keçirilir

Bakı milyonçusunun “Quran” oxuya bilməyən qızının taleyi necə dəyişdi? - FOTO

Mayk Tayson Uaylder – Fyuri görüşünün promoçarxını təqdim etdi - VİDEO

Azərbaycanı təmsil edən idmançı Avropanın ən yaxşısı seçildi - FOTO

Çində koronavirusa yoluxanların sayı 68,5 minə çatıb

Münhendə Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair panel-müzakirələr keçirilib- VİDEO

5 ölkə İrandan təcili kompensasiya ödəməyi tələb edib

Bakı Sumqayıt şossesində yol qəzası baş verib

Gürcüstanda rusiyalı turistlər qar uçqunu altında qalıb

"Bəzi dairələr buraxılacaq"

İrəli
InvestAZ

Ən çox oxunan xəbərlər

Məşhur transseksual “Avroviziya-2020”-də onlayn aparıcı olacaq - FOTO

Təyyarənin göyərtəsində dava - VİDEO

Ekstremal idman həvəskarı olan qadın maşının təkərləri altında qaldı – VİDEO

Qar əyləncəsi zamanı qorxunc qəza - VİDEO

Ana ölən qızı ilə dörd ildən sonra danışdı - VİDEO

TALEH ŞAHSUVARLI yazır:

Bəzilərini bir üzəcəm, bir üzəcəm ki, ancaq cəcəkləri qalacaq

Bu soyadı kim daşıyacaq? - FOTO

Əməkdar artistin 61 yaşı tamam olur

Azərbaycan klubu bu səbəbdən cəzalanıb

“Qəbələ” çilili hücumçu ilə müqavilə imzalayıb

Dostunun ad günündə tort yedi və... - FOTO

İmmunitetimizin mərkəzi kürəkdə yerləşir

30 saylı Suraxanı birinci Seçki Dairəsindən deputatlığa qeydə alınmış namizədləri BƏYANAT yaydı

İrəvanda Xocalı soyqırımı ilə bağlı sorğu - Türk bloqqer Ermənistanda+Video

Bu, düz bağırsaq xərçənginin əlaməti də ola bilər