Kainatın necə yarandığını izah edəcək “qara dəlik”

08:54 13-01-2022 | icon 133 | Maraqlı
Kainatın necə yarandığını izah edəcək “qara dəlik”

NASA-nın “Çandra” Rentgen Rəsədxanasının köməyi ilə “Mrk 462” qalaktikasında “qara dəlik” aşkar edilib. “Qara dəliy”in kütləsi Günəşin kütləsindən təxminən 200.000 dəfə böyükdür. Kiçik qalaktikadakı bu superkütləvi “qara dəlik” astronomlara “qara dəlik”lərin necə böyüdüyünü anlamağa kömək edəcək.

 

“Mrk 462” müasir standartlara görə cırtdan hesab olunur; qalaktikasında cəmi bir neçə yüz milyon ulduz var. Müqayisə üçün qeyd edək ki, bizim “Süd Yolu” bir neçə yüz milyard ulduza ev sahibliyi edir.

 

Bununla belə, “Mrk 462” qeyri-adi qalaktikadır. Çünki içərisində superkütləli “qara dəliyi” olan cırtdan qalaktikalar yoxdur (ya da onlar gizlidir).

 

Böyük qalaktikalarda astronomlar mərkəzdəki ulduzların sürətli hərəkətlərini müşahidə edərək “qara dəlik”ləri tapırlar. Cırtdan qalaktikalar isə çox kiçik və tutqun olduğu üçün, əksər müasir alətlər onları aşkar edə bilmir.

 

Bunun üçün alternativ yol böyüyən qara dəliklərin əlamətlərini axtarmaqdır. Bu əlamətlərdən biri, məsələn, milyonlarla dərəcəyə qədər qızan və rentgen diapazonunda yayılan qazdır.

 

Alimlər səkkiz cırtdan qalaktikanı tədqiq ediblər. Onlardan yalnız Mrk 462 öz statusunu təsdiqləyib – məlumatlar onun qazla əhatə olunduğunu göstərib, qazın emissiya spektri isə “qara dəliy”in olması ilə bağlı fərziyyəni təsdiqləyib.

 

Qazla “kölgələnmiş” “qara dəlikləri” aşkar etmək asan deyil. Bu o deməkdir ki, oxşar “qara dəlik”lərə malik daha çox cırtdan qalaktikalar ola bilər - sadəcə alimlər onları hələ tapmayıb. Bu vacibdir, çünki astrofizikada əsas sualı – “qara dəlik”lərin qısa müddətdə necə bu qədər böyüdüyünü öyrənməyə kömək edə bilər.

 

Xəbər lenti

InvestAZ

Ən çox oxunan xəbərlər

Ağlama, QƏRƏNFİLİM… Bir bəyaz gecə gələr…

Azərbaycan 20 Yanvar hadisələrindən yayına bilərdimi -

"...qoyun kimi onun zorakı siyasətinin qarşısında mələşir..."

"20 yanvar" -qisas gününə gedən yol...

“Ramiz Mehdiyev getməlidir!”

İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

"Heç kim "Tərtər işi"ndə siyasi məqsəd güdə bilməz"

Ölümlə nəticələnən ən təhlükəli XƏSTƏLİK

"Məgər Rövnəq Abdullayev əmək haqqı ilə dolanır?"

Türkiyəli aktyorlar Bakıda

“Hazırcavablar” “Şuşa” adını nəyə dəyişdi?

Baş direktordan Ramiz Mehdiyevə ETİRAZ

Həbsxanadan qaçan məhkum 19 ildən sonra Bakıda necə həbs edildi

“Sevgi səsi” “CinemaPlus”da

Qorbaçov Bakıya niyə hücum etdi?