QARABAĞIN BÖYÜK OĞLU - XOSROV BƏY SULTANOV - 140

22:34 14-05-2019 | icon 1044 | Tarix
QARABAĞIN BÖYÜK OĞLU - XOSROV BƏY SULTANOV - 140

Xosrov bəy Sultanov 1879-cu il may ayının 10-da Qarabağın Zəngəzur qəzasının Hacısamlı nahiyəsinin Qasımuşağı obasının Qurdqajı kəndində (indiki Laçın rayonu) dünyaya göz açmışdır. Gəncə gimnaziyasını bitirdikdən sonra Odessada ali tibb təhsili almışdır. 1918-ci ilin 28 mayında Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası adından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsi Bəyannaməsinə imza atan 26 nəfərdən biri də Xosrov bəy Sultanov olmuşdur. Xalq Cumhuriyyətinin həmin gün təşkil edilmiş birinci hökumət kabinetində Xosrov bəy hərbi nazir postunu tutmuşdur. O, Zaqafqaziya seyminin və Azərbaycan parlamentinin üzvü olmuşdur.



Hazırda Bakı Metropolitenində baş mühəndis işləyən Soltan bəyin nəvəsi Elbrus Muradovun verdiyi müsahibədə Xosrov bəy Sultanovun gözünün birindən necə məhrum olması barədə xatirələrini bölüşüb.


Elbrus bəy bildirir ki, Xosrov bəy Odessa Tibb Universitetində Nəriman Nərimanovla tələbə yoldaşı olub. Tələbəlik dövründə küçədən keçərkən bir rus zabitin yoldan keçən qıza sataşdığını görən Xosrov bəy qızı müdafiə edir və bu da duellə nəticələnir. Birinci gülləni zabit atır və güllə bəyin gözünü zədələyir. Amma yaralı Xosrov bəy də zabiti öldürür. Sonradan məlum olur ki həmin qız Odessa Universitetinin rektorunun qızıdır. Həmin qızla evlənən Xosrov bəyin ondan Murad adlı bir oğlu olsa da, uşaq yaşlarında dünyasını dəyişib.


Xosrov bəy Sultanov 1919-cu ilin 15 yanvarında Qarabağın general-qubernatoru təyin olunmuşdur. Həmin ilin 21 martında erməni-daşnak hərbi dəstələri Qarabağa yeganə keçid olan Əsgəran keçidini zəbt etmişlər. Amma daşnak generalı Dronun hərbi dəstələri Xosrov bəyin başçılıq etdiyi Azərbaycan əsgərləri tərəfindən mayın 30-da darmadağın edilmiş, Xankəndi və Şuşa geri alınmışdır.

QARABAĞIN BÖYÜK OĞLU - XOSROV BƏY SULTANOV - 140


Böyük Üzeyir bəy onun Qarabağdakı fəaliyyəti barədə yazmışdı: “Həqiqətən, o, Qarabağ üçün ən münasib bir rəisdir. Qarabağ həyatına tamamilə aşina olan bu zat sağlam bir vücuda malik olan kimi sağlam və salamat politika yerindən və təht idarəsinə tapşırılmış olan yerin ümumi mənafeyini xüsusi surətdə nəzərdə tutan bir zatdır. Ermənilər Qarabağda qəsdən süni iğtişaşlar çıxarmaqla Qarabağ general-qubernatorunu baş komandanlıq gözündə ləkələmək istəyirlər. Əgər Qarabağ müsəlmanları arasında böyük və layiqli bir nüfuza malik olan və erməni cəmaəti tərəfindən dəxi möhtərəm sayılan bu zat Qarabağın hökuməti başında olmasa idi, burası – Azərbaycanın cənnəti hesab olunan bu yer çoxdan bəri cəhənnəmə dönüb qətli-qital olmuşdu".


Onun qardaşı xalq qəhrəmanı Sultan bəyin xidmətlərini isə hər kəs yaxşı bilir. Düşmənin ən qaniçən dəstələrini bu gün qoruya bilmədiyimiz Laçında darmadağın edə bilir. 1918-ci i ilin 28 mayında Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası adından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsi Bəyannaməsinə imza edən 26 nəfərdən biri də Xosrov bəy Sultanov olub. Xosrov bəy, Sultan bəy Sultanovların adları Qarabağın xilaskarı kimi Azərbaycan tarixinə düşüb. Təsəvür edin ki, Andranikin ordusu Laçından keçərək, Şuşanı işğal etsəydi, xalqımızı olmazın fəlakəktlər gözləyə bilərdi. Məhz Sultanov qardaşlarının birgə fəaliyyəti nəticəsində erməni silahlı qüvvələri məhv edilir və Qarabağda yaşayan erməni icması Azərbaycan hökumətini tanıyaraq, onlara tabe olurlar.

QARABAĞIN BÖYÜK OĞLU - XOSROV BƏY SULTANOV - 140


 
1923-cü ildən general Xosrov bəy Sultanovun həyatında mühacirət dövrü başlanmışdır. O, Türkiyədə, İranda (1926), daha sonra Fransa və Almaniyada yaşamış, Almaniyada Tibb Universitetində professor vəzifəsində çalışmışdır. Bundan sonra, 1936-cı ildə Türkiyəyə qayıdan Xosrov bəy Sultanov Trabzonda məskunlaşmışdır.

Xosrov bəyin ölüm tarixi 2016-cı ilin fevral ayına kimi 1947-ci il, vəfat yeri isə Trabzon göstərilsə də məzarının yeri dəqiq məlum olduqdan sonra 7 yanvar 1943-cü ildə vəfat etdiyi və məzarının da İstanbulun Feriköy qəbiristanlığında olduğu məlum olmuşdur. Məkanı cənnət olsun!


QARABAĞIN BÖYÜK OĞLU - XOSROV BƏY SULTANOV - 140
 
Elnur Səlim
/fedai.az/
 
Versus.Az

Xəbər lenti

APREL DÖYÜŞLƏRİ və beynəlxalq təşkilatların mövqesizliyi

Elxan Şahinoğlu: "Moskva Dağlıq Qarabağ ətrafındakı 5 rayonun ilkin şərt irəli sürülmədən azad olunması məqsədilə İrəvana təsir etməyəcək"

“Aprel döyüşləri vəziyyəti köklü şəkildə dəyişdirdi”

Birinci vitse-prezidenti Aprel döyüşləri ilə bağlı paylaşım edib

Keçmiş icra başçısı prorektor təyin edilib

Azərbaycan-Fransız Universiteti magistraturaya qəbul elan edib

Mayası haqdan yoğrulmuş hikmət şairi

"Bütün itirdiklərimə rəğmən son nəfəsimi orada vermək və torpağıma qovuşmaq üçün...dönüm" - MÜSAHİBƏ

“Azərbaycan bu şokdan yaxşı mənada çıxmalıdır” - MÜSAHİBƏ

“Aprel döyüşləri təkrarlana bilər”

Filippin Prezidenti polislərə karantin rejimini pozanları güllələmək əmri verib

“WhatsApp”da əhalini təşvişə salan məlumatlar yayan şəxs həbs edilib

Kəlbəcərin işğalı və aprel döyüşlərinin ildönümü ilə əlaqədar BƏYANAT

"Aprel döyüşləri tarixi bir qələbəyə çevrildi"

“Azərbaycana qarşı informasiya müharibəsi aparırlar” – MÜSAHİBƏ

“Pandemiya Qarabağ münaqişəsinin həllinə heç bir maneə törətmir” - MÜSAHİBƏ

“Bizi birləşdirən mədəniyyət” layihəsinin musiqi axşamları təqdim edilib

İrəli
InvestAZ

Ən çox oxunan xəbərlər

“GülSam” Əlillərin Reablitasiya İctimai Birliyi Prezident və Vitse-Prezidentə müraciət etdi

Rayonlara giriş-çıxış məhdudlaşdırılıb

Dövlət Xidməti Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait köçürüb

Müəllimlər üçün online təlimlər təşkil edilir

Azərbaycanlı rəssam-heykəltəraş koronavirusla bağlı əsər hazırlayıb

Hərbi xidmətə çağırış müddəti uzadılır

Sabahın hava proqnozu

Rayonlarda hava kəskin dəyişəcək

"Qalatasaray"ın daha bir vitse-prezidenti koronavirusa yoluxub

“Qaya” vokal qrupunun solisti vəfat edib

Millimiz FİFA reytinqində geriləyib

Gürcüstan Çindən sürətli koronavirus testlərinin idxalı ilə bağlı müqaviləni ləğv edib

Dünyada 509 mindən çox insanda koronavirus aşkarlanıb

Onlayn sınaq imtahanları pulsuz olacaq - SİYAHI

Karantin günlərində küçədə rəqs edən Səmra tənqid olundu - VİDEO